|
Dil:
Bağımsızlık Gülü
ZONGULDAK
76. Dil Bayramı, Dil Derneği ile
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi'nin, "Dil: Bağımsızlık gülü" başlığı
altında düzenledikleri etkinliklerle Zonguldak'ta kutlandı.
İki gün süren etkinliklerde "Türk devriminin bilimsel kazanımları",
"Günümüz Türkçesinden örnekler", "Türkçenin müziği ve şiir", "Öykülerde
Türkçe", "Basın yayın ve Türkçe", "Gençlik ve Türkçe" konularında açık
oturumlar düzenlendi. Semih Poroy Karikatür Sergisi, Türkçeye Emek Verenler
Sergisi de etkinlikler arasındaydı.
Bu güzel etkinlikler için Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Rektörü Prof.
Dr. Bektaş Açıkgöz ve Dil Derneği Başkanı Sevgi Özel'i kutlamak gerekiyor.
Basın yayında Türkçe
En önemli tartışma konularından biri, kuşkusuz, basın yayın ve Türkçe
konusundaydı. İletişimin temel aracı olarak Türk dilinin basın yayın
organlarında nasıl kullanıldığı önemli bir soruydu.
İletişim çağında Türkçenin doğru kullanılması basının temel
sorumluluklarından biri. Ancak özellikle son dönemlerde basın yayın
organlarında kullanılan Türkçenin kirletildiği de bir gerçek.
Açık oturumlarda bu konu üzerinde de özenle duruldu. Gazetelerin,
televizyonların, gazetecilerin sorumluluğu anımsatıldı.
Basındaki temel hatalar
Açık oturumun dikkat çeken yönlerinden biri yazılı, sözlü ve görsel basında
yapılan Türkçe hatalarıydı. Benim de vurguladığım bu hatalar, kelimelerin
yanlış yazılması, noktalama işaretlerinin yanlış kullanımı, alfabede olmayan
harflerin kullanılması, söyleyiş bozuklukları, deyimler ve birleşik fiil
yanlışları, çeviri yanlışları, vurgu ve durak yanlışları, aynı anlamdaki
kelimelerin birlikte kullanılması hatalarıydı.
Örnekler
Özellikle sözlü ve görsel basında Türkçe hataları ve yabancı kelime
kullanımlarına gösterilen örnekler dikkat çekiciydi:
"Maddi olanağımız imkân verirse", "Kapalı spor salonu ful dolu",
"Türkiye'nin şartları ve koşulları", "Biraz bayağı uzun bir ara oldu",
"Ciddi çaba ve gayret göstermek lazım", "Faydalı ve yararlı işler yapacağız"
"Kongrenin saat 10.00'da start alması gerekiyordu", "Ultra cesur hırsız,
fuarda demo yapan şirketin standından cep telefonu çaldı", "Yabancı
starlarla ilgili flaş dedikodular"
"Galiba momentumu yakaladık", "Enflasyon dataları açıklanacak."
Bunlar, RTÜK'ün saptadığı çarpıcı örneklerdi.
Özeleştiri
Tabii bu konuda basının özeleştiri yapması da gerekiyor. Gazetecilerin hem
mesleki hem de dil eğitimleri bu hataları en aza indirmenin en etkili yolu.
Ancak, özellikle görsel basında görev almanın koşulları arasında
gazetecilik ve dil eğitimi bulunmuyor. Daha çok fiziki özellikler öne
çıkıyor. Televizyonların dilimize karşı özensizliği, görevlendirdiği
sunucularda kendini gösteriyor. Böyle bir görev alabilmek için gazetecilik
ve dil eğitiminden çok güzellik etken oluyor. Manken olmak veya güzellik
yarışmasına katılmak televizyonda görev almak için yeterli olabiliyor. Türk
basınının bu konu üzerinde durması, temel eğitimleri bu alanda olmayan
görevlilerin de ciddi bir mesleki ve dil eğitiminden geçirilmesi gerekiyor. |