Kısaltmalar Dizelgesi

a.

ad

A

Alay (askeri terim)

AA

Anadolu Ajansı

AB

Avrupa Birliği

ABD

Amerika Birleşik Devletleri

ABGS

Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

A-Bomb

Atom Bomb (Atom Bombası)

ABS

Anti-Block System (Motorlu taşıtlarda fren sistemi)

ADD

Atatürkçü Düşünce Derneği

Adr.

Adres

AET

Avrupa Ekonomik Topluluğu

AFP

Agence France Presse (Fransız Basın Ajansı)

AGİT

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı

AGSK

Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği

agy

adı geçen yapıt, adı geçen yer

AID

Agency for International Development (Uluslararası Kalkınma Örgütü)

AIDS

Acquired Immune Deficiency Syndrome (Edinilmiş Bağışıklık Eksikliği Belirtisi)

AİHM

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AK

Avrupa Konseyi

AKBİL

Akıllı Bilet

AKÇT

Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu

AKDTYK

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu

AKKA

Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşması

AKM

Atatürk Kültür Merkezi

AKP

Adalet ve Kalkınma Partisi

AKPM

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi

AKUT

Arama Kurtarma Teşkilatı

Alb.  

Albay

Alm.  

Almanca

am  

(1) ante meridiem (öğleden önce), (2) ante mortem (ölümden önce)

ANAP

Anavatan Partisi

Ank.

Ankara

AO  

Anonim Ortaklığı

AOÇ  

Atatürk Orman Çiftliği

AÖF

Açık Öğretim Fakültesi

AP

(1) Associated Press (Amerikan Haberler Ajansı), (2) Adalet Partisi

APS  

Acele Posta Servisi

Apt.

Apartman

Ar.  

Arapça

Ar-Ge

Araştırma-Geliştirme

As. İz.  

Askeri İnzibat

As.

Asker, Askeri, Askerlik

ASELSAN 

Askeri Elektronik Sanayi

ASKİ

Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi

Ass.  

Asistan

AST

Ankara Sanat Tiyatrosu

Astsb.  

Astsubay

AŞ

Anonim Şirket(i)

AŞTİ

Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi

AT

Avrupa Topluluğu

ATAF

Allied Tactical Air Force (Müttefik Taktik Hava Komutanlığı)

Atgm.

Asteğmen

ATM

Automatic Teller Machine (Otomatik Para Çekme Makinesi)

atm.

atmosfer

AÜ

(1)Ankara Üniversitesi, (2) Anadolu Üniversitesi, (3) Atatürk Üniversitesi

Av.

Avukat

AWACS

Airborne Warning and  Control System (Hava[dan] Uyarı ve Denetim Sistemi)

B.

(1) Bay, (2) Büyük, (3) Birlik (askeri terim)

B. Elçi

Büyükelçi

BAB

Batı Avrupa Birliği (Yeni adı: AB)

BAE

Birleşik Arap Emirlikleri

Bağ-Kur

Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar  Kurumu

bak.

bakınız (bkz.)

bas.

Baskı, basım

BBC

British Broadcasting Corporation (İngiliz Radyo Televizyon Kurumu)

BBP

Büyük Birlik Partisi

BCG

Bacillus Calmette Guerin (Verem Aşısı)

BÇG

Batı Çalışma Grubu

BCP

Bağımsız Cumhuriyet Partisi

Bçvş.

Başçavuş

BDDK

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu

BDT

Birleşik Devletler Topluluğu

belgeç

Belgegeçer (faks)

BESAM

Bilim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği

BİO

Barış İçin Ortaklık

BJK

Beşiktaş Jimnastik Kulübü

bkz.

bakınız (bak.)

Bl.  

(1) Bölük (askeri terim), (2) Blok (yapı)

Bl. K.  

Bölük Komutanı, Bölük Komutanlığı

BM

Birleşmiş Milletler

Bn.

Bayan

Bnb.

Binbaşı

BOTAŞ

Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi

böl.

bölüm

BP

(1) British Petroleum (İngiliz Petrol Şirketi), (2) Birlik Partisi

BŞK

Başkomutan

Bşk.

Başkan, Başkanlık, Başkanlığı

Bştbp.

Baştabip

BTP

Büyük Türkiye Partisi

BUE

Bank of Union European (Avrupa Birliği Bankası)

Bul.

Bulvarı

BÜ

Bilkent Üniversitesi

C ya da ©

Copyright (Telif hakkı[na sahip])

c.

cilt

c/o

Care of  (eliyle)

Cad.

Caddesi

CAEC

Consultative Assembly of European Council (Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi)

cal.

kalori

CAO

Civil Aviation Organisation (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü)

CBD, cbd

Cash before delivery (Teslimden önce peşin ödeme)

CD

(1) Compact Disk, (2) Corps diplomatique (Kordiplomatik: Elçiliklerle ilişkili)

CDH

Cour Européenne des Droits de l’Homme (Avrupa İnsan Hakları Adalet Divanı)

CE

Council of Europe (Avrupa Konseyi)

CERP

Centre Européen des Relations Publiques (Avrupa Halkla İlişkiler Merkezi)

CGS

Santimetre-Gram-Saniye

CHP

Cumhuriyet Halk Partisi

CIA

Central Intelligence Agency (Merkezi Haberalma Örgütü)

CIF, cif

Cost, insurance, freight (Maliyet, sigorta, navlun)

cm

santimetre

CMUK

Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu

CRR

Cemal Reşit Rey Konser Salonu

CS

Cumhuriyet Savcısı

CSO

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası

Cum. Başk.

Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanlığı

CV

Curriculum vitae / Özgeçmiş

ÇAY-KUR

Çay İşletmeleri Kurumu

ÇELİK-İŞ

Türkiye Çelik Sanayi İşçileri Sendikası

ÇELİKSEN

Türkiye Demirçelik Sanayi İşçileri Sendikası

Çev.

(1) Çeviri, (2) Çeviren

ÇGD

Çağdaş Gazeteciler Derneği

ÇHD

Çağdaş Hukukçular Derneği

ÇİMSE-İŞ

Türkiye Çimento, Seramik,Toprak ve Cam Sanayi İşçileri Sendikası

ÇS

Çimento Sanayi

ÇUKOBİRLİK

Çukurova Pamuk Tarım Satış Kooperatifleri Birliği

ÇÜ

(1) Çankaya Üniversitesi, (2) Çukurova Üniversitesi

Çvş.

Çavuş

ÇYDD

Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği

dak.

dakika

dam

dekametre

DAP

Doğu Anadolu Projesi

DCL

Doctor of Civil Law (Medeni Hukuk Doktoru)

DÇM

Dövize Çevrilebilir Mevduat

DD

Doctor of Divinity (İlahiyat Doktoru)

DDS

Doctor of Dental Surgery (Diş Hekimliği Doktoru)

DDT

Dichlorodiphenyltrichloroaethan (Tarım ilacı)

DDY

Devlet Demir Yolları

Der.

Derleyen

DEÜ

Dokuz Eylül Üniversitesi

DGS

Dikey Geçiş Sınavı

DGSA

Devlet Güzel Sanatlar Akademisi

DHMİ

Devlet Hava Meydanları İşletmesi

DİE

Devlet İstatistik Enstitüsü

dilb.

dilbilgisi

Dipl.

Diploma(lı)

DİSK

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu

DJ

Disc(o) jockey

dl  

desilitre

DM

Deutsche Mark (Alman Markı)

dm

desimetre

DMO

Devlet Malzeme Ofisi

DNA

Dioksiribo Nükleik Asit (Genlerin temel kimyasal maddesi)

Doç.

Doçent

doğ.

doğumu

DP

Demokrat Parti

DPT

Devlet Planlama Teşkilatı

Dr.

Doktor

DSİ

Devlet Su İşleri

DSP

Demokratik Sol Parti

DT

Devlet Tiyatroları

DTCF

Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi

DTP

Demokrat Türkiye Partisi

DÜ

Dicle Üniversitesi

DVD

Digital Video Disk

DVM

Doctor of Veterinary Medicine (Veteriner Doktor)

DYP

Doğruyol Partisi

Dz. Ataş.

Deniz Ataşesi

Dz. HO

Deniz Harp Okulu

Dz. K.

Deniz Komutanı/Komutanlığı

Dz. Kuv.

Deniz Kuvvetleri

Dz. Kuv. K.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı

e ya da e

yaklaşık olarak (nicelik belirtmekte, paket ve kutu üzerinde)

EAC

European Association for Cooperation (Avrupa İşbirliği Örgütü)

EBF

Eğitim Bilimleri Fakültesi

ECSC

European Coal and Steel Community (Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu)

Ecz.

Eczacı, Eczane

ed.

(1) editör (2) edebiyat

EDAŞ

Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi

Ed. F.

Edebiyat Fakültesi

EEG

Elektroensafalogram (Beyin Dalgaları Akımyazımı)

EFT

Elektronik Fon Transferi

EGO

(Ankara Belediyesi) Elektrik, Gaz, Otobüs İşletmesi

EĞİT-DER

Eğitimciler Derneği

EIB

European Investment Bank (Avrupa Yatırım Bankası)

EİEİ

Elektrik İşleri Etüt İdaresi

EKG

Elektrokardiyografi

EMA

European Monetary Agreement (Avrupa Para Anlaşması)

EMG

Electromyographie (Kas Akım Yazımı)

EMK

Elektromotor Kuvveti

ENMG

Electroneuromyographie (Sinir-Kas Akım-yazımı)

Ens.

Enstitü

EPA

European Parliamentary Association (Avrupa Parlamenterler Örgütü)

Erm.

Ermenice

EQ

Emotional Quotient (Duygusal Katsayı)

ES

Emekli Sandığı

ESA

European Space Agency (Avrupa Uzay Ajansı)

ESHOT

(İzmir Belediyesi) Elektrik, Su, Havagazı, Otobüs, Tramvay İşletmeleri

EUROFER

European Confederation of the Iron and Steel (Avrupa Demir-Çelik Konfederasyonu)

EUROSPACE

European Industrial Space Study Group (Avrupa Uzay Araştırmaları Sanayi Topluluğu)

EÜ

Ege Üniversitesi

F.

Fiyat

Fak.

Fakülte

Fak-Fuk-Fon

Fakir-Fukara Fonu

FAO

Food and Agriculture Organization of the United Nations (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü)

Far.

Farsça

FB

Fenerbahçe

FBI

Federal Bureau of Investigation (Federal Araştırma Bürosu)

FDD

Floppy Disk Drive (Disket sürücüsü)

FIBA

Fédération Internationale de Basketball  Association (Uluslararası Basketbol Federasyonu)

FIFA

Fédération Internationale de Football  Association (Uluslararası Futbol Federasyonu)

FILA

Fédération Internationale de Lutte Amateur (Uluslararası Amatör Güreş Federasyonu)

FIR

Flight Information Region (Uçuş Bildirim Bölgesi)

FİSKOBİRLİK

Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği

fiz.

fizik

FKB

Fizik, Kimya, Biyoloji

FKÖ

Filistin Kurtuluş Örgütü

FOA

Foreign Operations Administration (Dış Etkinlikler Yönetimi)

FOB, fob

Free on board (Gemide teslim satış)

folk.

folklor

foto.

fotoğrafçı

FOW, fow

Free on wagon (Vagonda teslim satış)

Fr.

Fransızca

ft

foot, feet  (Yaklaşık 30,5 santimetrelik ölçü)

FÜ

Fırat Üniversitesi

g

gram

G

Güney

GAP

Güneydoğu Anadolu Projesi

GATA

Gülhane Askeri Tıp Akademisi

GATT

General Agreement on Tariffs and Trade (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Anlaşması)

GB

Gigabyte (Bilgisayarda bellek birimi)

Gen.

General

GESAM

(Türkiye) Güzel Sanat Eseri Sahipleri Meslek Birliği

Gmr.

Gümrük

Gn.Kur.

Genelkurmay

GOÜ

Gazi Osmanpaşa Üniversitesi

gön.

gönderen

gr

gram (g)

GS

Galatasaray

GSM

Global  System for Mobile Communications (Mobil Cep Telefonu)

GSMH

Gayri Safi Milli Hasıla

GÜ

Gazi Üniversitesi

H.

Hicri

HA

(1) Haber Ajansı, (2) Harp Akademisi

HABİTAT

UNCHS: Centre for Human Settlement (BM İnsan Yerleşimleri Konferansı)

Haz

Hazırlayan

H-Bomb

Hydrogen Bomb (Hidrojen Bombası)

HDD  

Hard Disk Drive (Ana bellek sürücüsü)

HF

Hukuk Fakültesi

HIV

Human Immunodeficiency Virus (AIDS hastalığına neden olan virüs)

hl

hektolitre

hlk.

halk (ağzı)

hm

hektometre

HO

Harp Okulu

hp

horse-power (beygirgücü)

Hrk. Başk.

Harekât Başkanı/Başkanlığı

Hrp. Ak.

Harp Akademisi

Hrp. TD. Başk.

Harp Tarihi Dairesi Başkanı/Başkanlığı

Hs. Uz.

Hesap Uzmanı

Hst.

Hastane

HSYK

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu

HÜ

Hacettepe Üniversitesi

Hv.

Hava

Hv. Kuv.

Hava Kuvvetleri

Hz.

(1) Hizmet (2) Hertz (3) Hazreti

IAO

Internationale Arbeitsorganisation (Uluslararası İşçi Örgütü)

IATA

International Air Transport Association (Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği)

IBM

International Business Machines (Uluslararası İş Makineleri - Elektronik Şirketi)

IBRD

International Bank for Reconstruction and Development (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası)

ICA

International Cooperative Alliance (Uluslararası Kooperatifler Birliği)

ICAO

International Civil Aviation Organization (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü)

ICCROM

International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property

ICJ

International Court of Justice (Uluslararası Adalet Divanı)

ICOMOS

International Council on Monuments and Sites

ICRC

International Committee of the Red Cross (Uluslararası Kızılhaç Komitesi)

IDB

Islamic Development Bank (İslam Kalkınma Bankası)

ILC

International Law Commission (Devletler Hukuku Komisyonu)

ILO

International Labour Organization (Uluslararası Çalışma Örgütü)

IMF

International Monetary Fund (Uluslararası Para Fonu)

INS

International News Service (Uluslararası Haber Servisi)

Interpol

International Criminal Police Organization (Uluslararası Polis Örgütü)

IOC

International Olympic Committee (Uluslararası Olimpiyat Komitesi)

IOM

(UN) International Organization for Migration ([BM] Uluslararası Göç Örgütü)

IPA

International Phonetic Alphabet (Uluslararası Sesçil Abece)

IPI

International Press Institute (Uluslararası Basın Enstitüsü)

IPRA

International Public Relations Association (Uluslararası Halkla İlişkiler Derneği)

IQ

Intelligence Quotient (Zekâ Katsayısı)

IRA

Irish Republican Army (İrlanda Cumhuriyet Ordusu)

IRO

International Refugee Organization (Uluslararası Mülteciler Örgütü)

ISBN

International Standard Book Number (Uluslararası Standart Kitap Numarası)

ISMN

International Standard Book Number (Uluslararası Standart Müzik Numarası)

ISO

International Standardization Organization (Uluslararası Standartlar Örgütü)

ISSN

International Standard Serial Number (Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası)

ITI

International Theatre Institute (Uluslararası Tiyatro Enstitüsü)

ITU

International Telecommunication Union (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği)

İbr.

İbranca (İbranice)

İETT

İstanbul Elektrik, Tünel, Tramvay İşletmesi

İF

İlahiyat Fakültesi

İHD

İnsan Hakları Derneği

İHF

İstanbul Hukuk Fakültesi

İKÖ

İslam Konferansı Örgütü

İLESAM

(Türkiye) İlim ve Edebiyat Eserleri Meslek Birliği

İMKB

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası

İmp.

İmparator, İmparatorluğu

İng.   

İngilizce

İÖ

İsa’dan önce

İP

İşçi Partisi

İrt. Sb.

İrtibat Subayı

İS

İsa’dan sonra

İSKİ

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi

İSO

İstanbul Sanayi Odası

İst.  

İstanbul

İşl.

İşleri

İt.

İtalyanca

İTO

İstanbul Ticaret Odası

İTÜ

İstanbul Teknik Üniversitesi

İÜ

İstanbul Üniversitesi

İzm.

İzmir

J.

Jandarma

Jap.

Japonca

JGK

Jandarma Genel Komutanı/Komutanlığı

K.

(1) Kara, (2) Komutan/Komutanlığı

K. Kuv.

Kara Kuvvetleri

KAMUSEN

Kamu Çalışanları Sendikası

KBB

Kulak, Burun, Boğaz

Kd.

Kıdemli

KDV

Katma Değer Vergisi

KESK

Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu

kg

kilogram

KGB

Komitet Gosudarstvennoi Bezopasnosti (SSCB’de, Devlet Güvenlik Komitesi)

KHK

Kanun Hükmünde Kararname

kHz

kilohertz

KİT

Kamu İktisadi Teşekkülü

KKK

Kara Kuvvetleri Komutanı/Komutanlığı

KKTC

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

km

kilometre

km_

kilometrekare

KMS

Kurumlar için Merkezi Eleme Sınavı

KOBİ

Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletme

KOİ

Kamu Ortaklığı İdaresi

Kol. Şti.

Kolektif Şirket

Kom.

Komisyon

Kom. Şti.

Komandit Şirket

Kor.

Kolordu

Kora.

Koramiral

Korg.

Korgeneral

KPDS

Kamu Personeli Yabancı Dil Tespit Sınavı

krş.

(1) kuruş, (2) karşılaştırınız

KS

Kilosikl

KSK

Karşıyaka Spor Kulübü

KTÜ

Karadeniz Teknik Üniversitesi

Kur.

(1) Kurmay, (2) Kurum(u)

Kur. Bşk.

Kurmay Başkanı/Başkanlığı

Kuv.

Kuvvet

KÜ

Kırıkkale Üniversitesi

kw

kilovat

Lat.

Latince

LCV

Lütfen Cevap Veriniz

LYV

Lütfen Yanıt Veriniz

LES

Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavı

LNG

Liquefied Natural Gas (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz)

LPG

Liquefied Petroleum Gas (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı)

LSD

LysergSäure-Diäthylamid (Bir uyuşturucu türü)

lt.

litre

Ltd.

Limitet

Lv.

Levazım

m

metre

M

Milat, Miladi

m_

metrekare

m_

metreküp

mad.

madde

Mah.

(1) Mahallesi, (2) Mahkemesi

mat.

matematik

MB

Megabyte (Bilgisayarda bellek birimi)

MEB

Milli Eğitim Bakanlığı

MEGSB

Milli Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı

mey.

meydan, meydanı

MGK

Milli Güvenlik Kurulu

MHP

Milliyetçi Hareket Partisi

Mim.

Mimar, Mimarlık

MİT

Milli İstihbarat Teşkilatı

MKEK

Makine Kimya Endüstrisi Kurumu

MKS

Metre, Kilogram, Saniye

MKYK

Merkez Karar Yönetim Kurulu

mm

milimetre

MÖ

Milattan önce

MP

Milli Piyango

MPM

Milli Prodüktivite Merkezi

MR

Magnetic Resonance (Manyetik Rezonans)

Mrşl.

Mareşal

MS

(1) Milattan sonra, (2) Multiple Sclerosis (Multipl Sklerosis) hastalığı

MSB

Milli Savunma Bakanlığı

MSÜ

Mimar Sinan Üniversitesi

MTA

Maden Tetkik Arama Enstitüsü

MÜ

Marmara Üniversitesi

Müd.

Müdür, Müdürlüğü

Müh.

Mühendis

MÜSİAD

Müstakil Sanayiciler ve İşadamları Derneği

NAFTA

North America Free Trade Agreement (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması)

NASA

National Aeronautics and Space Administration (Amerikan Ulusal Uzay ve Havacılık Dairesi)

NATO

North Atlantic Treaty Organization (Kuzey Atlantik Paktı Örgütü)

NGO

Non-governmental Organization (Sivil Toplum Kuruluşu)

No.

Numara

NOTAM