HARF DEVRİMİNİN 97. YILI DİL DERNEĞİ EMİN ÖZDEMİR ÖDÜL TÖRENİ, 1 KASIM 2025
Harf Devriminin 97’nci yılında, ömrü boyunca Harf ve Dil Devrimlerine emek veren 1 Eylül 2017’de, Dünya Barış Gününde yitirdiğimiz Emin Özdemir’i 8’inci ölüm yıldönümünde andık. Dil Derneği Emin Özdemir Ödülü her yıl Harf Devriminin yıldönümü olan 1 Kasımda veriliyor.
Dil Derneği Emin Özdemir Ödülünün 2025’te bir gazeteci kitabına verileceği duyurulmuştu. Bu yıl değerli gazeteciler Fikret Bila, Nursun Erel, Müyesser Yıldız, Prof. Dr. Korkmaz Alemdar ve aile adına Prof. Dr. Özlem Özdemir Kumbasar’dan oluşan seçici kurul ödüle değer yapıt bulamadı. Ödül, 1 Kasım 2026’da kazanan bir gazeteciye sunulacak. Özdemir Ailesiyle derneğin çabalarıyla bu ödül kurumsallaşarak Emin Özdemir’in “insan yüreğine yolculuk”unu sürdürecek.
Dil Derneği Emin Özdemir Ödülü töreni, 1Kasım akşamı saat 17.00’de başladı.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in, Bursa Büyükşehir Başkanı Mustafa Bozbey’in ve üyelerimizin izlenceye gönderdiği iletilerin okunmasının ardından törenin açılış konuşmasını yapan Dil Derneği Başkanı Sevgi Özel, Harf ve Dil Devrimlerinin niçin gerekli birer atılım olduğunu; bunu, kesintisiz olarak yaşama geçirme ve sürdürme çalışmalarıyla başarılı kılan Mustafa Kemal Atatürk’e duyduğumuz saygının her geçen gün değerbilirlikle bir kat daha arttığını vurguladı. Ortak dilimizin Türkçe olduğunu, Türkiye Cumhuriyeti yurttaşıyım diyebilmenin önemini anımsattı.
Emin Özdemir ailesinden Prof. Dr. Hakan Kumbasar da konuşmasında Harf Devriminin aslında 1919 Amasya Genelgesi sürecinde başladığına vurgu yaparak Emin Özdemir’in dilimize katkılarından söz etti; adına konan bu ödülün amacının ne olduğuna değin anımsatmalarda bulundu.
CHP Başkan Yardımcısı Suat Özçağdaş’ın Türkçe sevgisi konuşmasındaki özene yansıyordu. Cumhuriyet yolculuğunda Atatürk devrimlerinin, düşünülerek yapıldığını ve bunun beş altı yıllık bir süreçte gerçekleştirildiğini vurgularken yıkılmayan cumhuriyetin harcının da sağlam atılmış olduğunu belirtti. Harf Devriminin aynı zamanda bir düşünce devrimi olduğunu, cumhuriyetin “fikri, vicdanı, irfanı hür nesiller” istediğini, dilimizin ve kültürümüzün yozlaşmasına asla izin verilmeyeceğini söyleyerek konuşmasını bitirdi.
Etkinlik, Dilin ve Basının Gücü konulu açıkoturumla sürdü.
Prof. Dr. Korkmaz Alemdar başkanlığındaki oturumun konuşmacıları Eren Aysan, Işık Kansu ve Mustafa Balbay’dı.
Eren Aysan, Emin Özdemir’in aynı zamanda bir konuşma ustası olduğuna değinerek onunla ilgili Türkçe izlekli anımsatmalarda bulunduktan sonra Harf devrimini ve bu sürecin gazetelerdeki işleyişini anlattı.
Dil Devriminin başarıya ulaşmasında üç önemli ayağın Türk Dil Kurumu, Devlet Konservatuvarı ve Devlet Tiyatroları olduğunu vurgularken günümüzde her üçünün de boyunduruk altında olduğunu söyledi.
Emin Özdemir’in öğrencisi Işık Kansu, Türk dilleri tarihine (harfler, abeceler) kısaca değindi. 1 Aralık 1928’de yeni harflere basının bütünüyle geçtiğini ilk zamanlarda baskı sayılarında düşüş yaşansa da basımın yılmadan sürdürüldüğünü anımsattı. Emin Özdemir’in bir dil ustası olduğuna ve Türkçe tutkusuna değinerek konuşmasını bitirdi.
Mustafa Balbay da Emin Özdemir’in öğrencisi olmadığını ama onunla konuşarak, kitaplarını okuyarak öğrencisi gibi olduğunu belirtti. Ayrıca basının gelişiminde Atatürk’ün Harf ve Dil Devrimlerinin etkisini anlattı. Batıda “matbaa” varken bize üç yüzyıl sonra gelişinin basılan yapıtların sayıca az olmasına neden olduğunu, sonrasında bunun Atatürk’ün Harf ve Dil Devrimleriyle giderilmeye çalışıldığını söyledi. Atatürk’ün aynı zamanda bir gazeteci olduğunu, Sivas’ta Diriliş, Ankara’da Hâkimiyeti Milliye’yi çıkardığını Anadolu Ajansını kurduğunuve Yunus Nadi’den Cumhuriyet’i çıkarmasını istediğini buna örnek verdi, günümüzde basının ve diğer iletişim kanallarının önemine değindi.
Prof. Korkmaz Alemdar da oturum başkanı olarak aralarda yaptığı konuşmalarda Türkçenin yanında üniversitelerde Osmanlıca da zorunlu tutulsaydı Cumhuriyetin daha iyi anlaşılacağını ve ona daha güçlü sahip çıkılacağını belirtti. Gençliğin sonraki yıllarda bir savruluşun içine düşmemiş, salt Batıya yönelmemiş olacağına değindi.
İzlence, anı görselleri çekimiyle sona erdi.